Trong bất kỳ công trình kiến trúc nào, từ nhà phố dân dụng đến các dự án cao ốc chọc trời, sự vững chãi và vẻ đẹp hoàn mỹ không chỉ được quyết định bởi sắt thép hay xi măng.
Đóng vai trò như những “người hùng thầm lặng”, vật liệu phụ trong xây dựng tuy chiếm tỷ trọng chi phí nhỏ nhưng lại giữ vai trò sống còn đối với độ bền kết cấu và tính thẩm mỹ chi tiết.
Khái niệm vật liệu phụ trong xây dựng là gì?
vật liệu phụ trong xây dựng là tập hợp vật tư, hóa chất, phụ kiện dùng kết hợp với vật liệu chính để kết nối, gia cố, trám vá, bảo vệ bề mặt hoặc hỗ trợ thi công nhanh chóng hơn.
Nếu vật liệu chính là khung xương thì vật tư phụ trợ chính là mạch máu và khớp nối. Việc thiếu vắng chúng có thể gây nứt tường, thấm dột và giảm tuổi thọ công trình nghiêm trọng.
Tầm quan trọng của vật liệu phụ trong thi công công trình
Nhiều chủ đầu tư thường chỉ chú trọng thép hay xi măng mà vô tình cắt giảm chi phí vào nhóm vật liệu xây dựng phụ. Đây là một quan niệm sai lầm bởi những giá trị thực tế sau:
Nâng cao độ bền và tuổi thọ kết cấu
Phụ gia bê tông giúp tăng cường độ nén và độ dẻo dai. Việc sử dụng đúng vật tư liên kết cơ khí như bu lông neo giúp hệ khung dầm chống chịu tốt các rung chấn trong suốt vòng đời sử dụng.
Đảm bảo tính thẩm mỹ và hoàn thiện chi tiết
Bức tường phẳng mịn không thể thiếu bột bả Matit chất lượng cao. Các dòng keo dán gạch chuyên dụng và keo chà ron giúp đường ron luôn trắng sáng, ngăn ngừa ố vàng và rêu mốc.
Tối ưu hóa chi phí bảo trì và sửa chữa lâu dài
Chi phí cho vật liệu chống thấm chuyên dụng chỉ chiếm 2-5% ngân sách. Tuy nhiên, nếu dùng hàng kém chất lượng, chi phí khắc phục hậu quả có thể tốn kém gấp 10 đến 20 lần ban đầu.
Phân loại các nhóm vật liệu phụ trong xây dựng phổ biến nhất
Hiện nay, thị trường phân chia các loại vật liệu phụ xây dựng thành 5 nhóm chủ đạo dựa trên công năng ứng dụng thực tế bao gồm:
1. Nhóm hóa chất xây dựng và phụ gia bê tông
- Phụ gia giảm nước: Giúp bê tông đạt độ sụt mong muốn, nâng cao mác và hạn chế co ngót.
- Phụ gia đông kết: Điều chỉnh linh hoạt thời gian đóng rắn tùy theo điều kiện thời tiết.
- Chất tăng cứng Hardener: Giúp sàn bê tông nhà xưởng chống mài mòn, chịu tải cực tốt.
- Hợp chất bảo dưỡng: Tạo màng ngăn nước bốc hơi, phòng chống vết nứt chân chim.
2. Vật tư liên kết và phụ kiện kim khí
Để gắn kết các cấu kiện, nhà thầu bắt buộc sử dụng hệ thống kim khí phụ trợ thi công đa dạng như:
- Đinh, vít, tắc kê: Định vị cửa, vách thạch cao và thiết bị cơ điện ME vào tường.
- Que hàn, dây buộc thép: Kết nối thép sàn và các dầm thép định hình chắc chắn.
- Bản mã, ty ren: Chuyên dùng treo hệ thống ống nước, máng cáp điện và gia cố vì kèo.
3. Vật liệu chống thấm và trám trét khe hở
- Màng chống thấm: Gồm màng khò bitum hoặc màng dẻo chuyên trị hồ bơi, nhà vệ sinh.
- Băng cản nước (Waterstop): Chặn đứng đường rò rỉ nước ngầm tại các mạch ngừng thi công.
- Keo Silicone và Polyurethane: Bịt kín khe co giãn, chống thấm tuyệt đối khi gặp mưa bão.
4. Vật liệu cách âm, cách nhiệt và bảo ôn
- Bông khoáng Rockwool: Chống cháy lan và giảm ồn vượt trội cho các phòng chức năng.
- Tấm xốp XPS và EPS: Ngăn cản bức xạ nhiệt mặt trời truyền vào không gian bên trong.
- Màng PE dán bạc: Giải pháp chống nóng kinh tế cho nhà xưởng và tầng áp mái.
5. Vật tư hỗ trợ thi công và che chắn an toàn
- Lưới bao che: Đảm bảo an toàn lao động, ngăn vật rơi và giảm thiểu bụi mịn.
- Màng nilon bảo vệ: Che phủ sàn gỗ, gạch bóng kiếng tránh trầy xước khi hoàn thiện.
- Nẹp nhựa góc tường: Hỗ trợ trát góc vuông sắc sảo, chống sứt mẻ cạnh tường.
Tiêu chí lựa chọn vật liệu phụ trong xây dựng chuẩn kỹ thuật
Để đảm bảo chất lượng, các kỹ sư và chủ đầu tư nên tuân thủ nguyên tắc lựa chọn vật liệu xây dựng phụ trợ sau:
Tính tương thích đồng bộ với vật liệu chính
Mỗi loại vật liệu chính có hệ số giãn nở riêng. Khi dán gạch Porcelain kích thước lớn, bắt buộc phải dùng keo chuyên dụng thay vì hồ dầu xi măng để tránh bong rộp.
