Khi bắt đầu xây dựng bất kỳ công trình nào từ nhà ở dân dụng, biệt thự đến các tòa nhà cao ốc, việc tìm hiểu kỹ lưỡng về các nguyên vật liệu đóng vai trò quyết định đến độ bền vững, tính thẩm mỹ và ngân sách dự trù.
Rất nhiều chủ đầu tư và gia chủ thường thắc mắc vật liệu xây dựng có mấy loại và làm thế nào để phân loại chúng một cách chính xác, khoa học nhất. Việc nắm vững cấu tạo và chủng loại sẽ giúp bạn lập dự toán chi phí chính xác, kiểm soát chất lượng công trình và tránh lãng phí.
Thực tế hiện nay, ngành công nghiệp vật liệu phát triển vô cùng mạnh mẽ với hàng nghìn sản phẩm đa dạng. Để trả lời câu hỏi vật liệu xây dựng gồm mấy loại, các kỹ sư thường phân loại dựa trên nguồn gốc, giai đoạn thi công hoặc chức năng kỹ thuật.
Vật liệu xây dựng gồm mấy loại theo nguồn gốc xuất xứ?
Dựa trên nguồn gốc hình thành và phương thức sản xuất, ngành xây dựng chia vật liệu thành hai nhóm chính cốt lõi: vật liệu tự nhiên và vật liệu nhân tạo. Mỗi loại đều mang những đặc tính vật lý và cơ lý riêng biệt.
1. Vật liệu xây dựng tự nhiên
Vật liệu tự nhiên là những thành phần sẵn có trong môi trường, được khai thác và sử dụng trực tiếp hoặc chỉ qua các bước sơ chế cơ bản mà không làm thay đổi bản chất hóa học:
- Cát xây dựng: Bao gồm cát vàng (đổ bê tông), cát xây tô và cát san lấp.
- Đá, sỏi tự nhiên: Đá 1×2, đá 4×6, đá hộc… dùng để làm móng và phối trộn bê tông.
- Đất sét và bùn: Thường dùng làm cốt nền hoặc sản xuất gạch thủ công.
- Gỗ, tre, nứa: Các loại gỗ tự nhiên dùng làm cột kèo, cốp pha hoặc trang trí nội thất.
2. Vật liệu xây dựng nhân tạo
Nhằm đáp ứng yêu cầu chịu tải trọng lớn, con người đã sản xuất ra các dòng vật liệu nhân tạo thông qua công nghệ chế biến nhiệt hoặc hóa học:
- Xi măng: Chất kết dính thủy lực quan trọng nhất để tạo thành hỗn hợp bê tông bền vững.
- Sắt thép xây dựng: Vật liệu chịu lực uốn và kéo tuyệt vời, tạo thành kết cấu bê tông cốt thép vững chắc.
- Gạch nung và không nung: Gạch Tuynel đất sét nung truyền thống hoặc gạch bê tông khí chưng áp (AAC).
- Kính xây dựng: Kính cường lực, kính dán an toàn giúp tối ưu ánh sáng tự nhiên.
- Nhựa và composite: Ứng dụng trong hệ thống ống cấp thoát nước và tấm lợp.
Vật liệu xây dựng có những loại nào theo công năng sử dụng?
Nếu phân loại theo công năng thực tế trong quy trình thi công từ móng đến mái, vật liệu xây dựng có những loại nào? Đây là cách phân chia trực quan nhất đối với các gia chủ khi chuẩn bị mua sắm vật tư.
Nhóm vật liệu xây dựng cơ bản (Vật liệu phần thô)
Phần thô được ví như bộ khung xương sống quyết định tuổi thọ của công trình. Để định hình nền móng, danh mục vật liệu xây dựng gồm những thành phần chính sau:
- Thép xây dựng: Các thương hiệu phổ biến như Hòa Phát, Miền Nam, Pomina, Việt Nhật.
- Xi măng đa dụng: Đảm bảo mác vữa và mác bê tông đạt chuẩn kỹ thuật, hạn chế nứt chân chim.
- Cát bê tông và cát xây tô: Cần được sàng lọc sạch tạp chất để vữa đạt độ bám dính cao nhất.
- Đá dăm: Kích thước hạt đồng đều giúp tăng cường khả năng chịu lực cho dầm và móng nhà.
- Gạch xây thô: Tạo nên các khối tường bao che và ngăn chia không gian.
Nhóm vật liệu kết cấu
Nhóm này bao gồm các liên kết chịu lực chính. Ngoài bê tông cốt thép, các công trình hiện nay còn sử dụng khung dầm thép tiền chế hoặc các cấu kiện bê tông đúc sẵn giúp rút ngắn tối đa thời gian thi công.
Nhóm vật liệu hoàn thiện công trình
Khi thắc mắc vật liệu xây dựng có mấy loại nào ở khâu hoàn thiện, bạn sẽ bắt gặp các sản phẩm mang lại vẻ đẹp thẩm mỹ và tính tiện nghi cho ngôi nhà:
- Gạch ốp lát và đá tự nhiên: Gạch ceramic, gạch porcelain, đá granite, đá marble.
- Sơn nước và bả matit: Bảo vệ tường và tạo bảng màu cá tính cho không gian sống.
- Thiết bị vệ sinh: Bồn cầu, lavabo, vòi sen từ sứ cao cấp và kim loại không gỉ.
- Trần trang trí: Trần thạch cao, trần gỗ, trần nhôm chống cháy.
- Hệ thống cửa: Cửa nhôm Xingfa kính cường lực, cửa gỗ công nghiệp.
Nhóm vật liệu phụ trợ và bảo vệ kỹ thuật
Dù chiếm tỷ trọng ngân sách nhỏ, nhóm vật liệu phụ trợ lại quyết định độ bền lâu dài. Nhóm này bao gồm màng chống thấm bitum, keo dán gạch, bông khoáng cách âm và xốp XPS cách nhiệt.
Vật liệu xây dựng gồm những nhóm công nghệ mới hiện đại nào?
Xu hướng kiến trúc xanh đang thúc đẩy ngành vật liệu đổi mới mạnh mẽ với các sản phẩm thân thiện với môi trường và tiết kiệm năng lượng:
- Gạch bê tông nhẹ AAC: Trọng lượng nhẹ, khả năng cách âm, cách nhiệt vượt trội.
- Kính tiết kiệm năng lượng (Low-E và Solar Control): Giúp cản tia cực tím và ngăn nhiệt lượng mặt trời.
- Bê tông tự lèn: Hạn chế hiện tượng rỗ mặt bê tông, giảm thiểu nứt gãy mà không cần máy đầm.
- Gỗ nhựa Composite: Thay thế gỗ tự nhiên cho các hạng mục ngoài trời, chịu nắng mưa tốt.
Tiêu chí quan trọng khi lựa chọn vật liệu xây dựng cho công trình
Sau khi đã hiểu rõ vật liệu xây dựng có mấy loại, bạn nên cân nhắc dựa trên các tiêu chí TCVN để đưa ra quyết định chọn mua tối ưu cả về chi phí lẫn chất lượng.
